uklogo

uk Anglia - poradnik polskiego emigranta uk

Prawa pracowników.

Większość pracujących, wliczając w to również osoby zatrudnione przez biura pośrednictwa pracy, mają następujące prawa, począwszy od pierwszego dnia pracy:
prawo do Krajowej Płacy Minimalnej;
prawa dotyczące wymiaru godzin (wliczając w to przerwy, urlopy, płacę otrzymywaną w czasie trwania urlopu i maksymalną ilość godzin w tygodniu pracy);
ochrona bezpieczeństwa i higieny pracy;
prawo do przynależności do związku zawodowego;
oraz ochrona przed dyskryminacją.

Krajowa Płaca Minimalna
Minimum, które może być ci wypłacane za każdą przepracowaną godzinę: Jeśli masz 22 lata lub więcej, powinieneś otrzymać przynajmniej £ 5.73 za godzinę (stawka ta obowiazuje od 1 pażdziernika 2008 r.);
Jeśli jesteś pomiędzy 18 a 21 rokiem życia, powinieneś otrzymać przynajmniej £ 4,77 ;
Jeśli masz 16 lub 17 lat powinieneś otrzymać przynajmniej £ 3.53 za godzinę.
Napiwki, które uzyskasz bezpośrednio, nie są wliczane, natomiast premie wypłacane razem z płacą są w to wkalkulowane.
Istnieją jednak dwie komplikacje: Jakiego rodzaju potrącenia z twojej płacy mogą być prawnie dokonane?
Potrącenia z twoich zarobków na poczet świadczeń zapewnianych przez pracodawcę takich jak posiłki, transport, etc. nie mogą spowodować, że twoje wynagrodzenie spadnie poniżej krajowej płacy minimalnej.
Istnieje jeden wyjątek - jeśli pracodawca zapewnia ci zakwaterowanie, maksimum £ 29.05 tygodniowo może być potrącone (lub £ 4.15 dziennie , gdy mieszkanie jest zapewnione na mniej niż pełen tydzień). Nie oznacza to, że za mieszkanie nie będziesz musiał płacić więcej, tyle tylko, że taka kwota może być odjęta od twojej płacy dla obliczenia minimalnej płacy
Co się dzieje w przypadku, gdy nie masz wyznaczonego wymiaru godzin?
Niektórym osobom płaci się za ilość wykonanej pracy, a nie jej długość. Gdy pracujesz w takim systemie w dalszym ciągu przysługuje ci ochrona minimalnej płacy.
Jeśli uważasz, że nie otrzymujesz minimalnej płacy, możesz złożyć skargę dzwoniąc bezpośrednio pod numer infolinii Krajowej Płacy Minimalnej (National Minimum Wage) o numerze 0845 6000 678 (Anglia, Szkocja i Walia) lub 0845 6500 207 (Północna Irlandia). Jeśli jesteś członkiem, możesz również poszukiwać pomocy od związku zawodowego, lub też w biurze porad obywatelskich (Citizen`s Advice Bureau).

Prawa dotyczące wymiaru godzin
Zalicza się w to przerwy na odpoczynek, urlopy, płace urlopowe, pracę w nocy i ilość godzin, które możesz przepracować w każdym tygodniu. Dostępne są ulotki opisujące te prawa, które można uzyskać od Kongresu Związków Zawodowych TUC dzwoniąc do linii Znaj swoje prawa o numerze telefonu 0870 600 4 882.

Przerwy na odpoczynek
Jeśli twój dzień roboczy trwa ponad sześć godzin, masz prawo do 20 minut przerwy na odpoczynek. Jeśli masz 18 lat lub mniej, wówczas masz prawo do 30 minutowej przerwy po czterech i pół godzinach pracy.

Urlop wypoczynkowy
Powinieneś otrzymać cztery tygodnie płatnego urlopu w ciągu roku.
(Niektóre biura pośrednictwa pracy próbują "obejść" to prawo twierdząc, że płaca za urlop jest wliczona w stawce godzinowej, w związku z czym nie są oni zobowiązani do dodatkowej wypłaty jeśli bierzesz urlop. Fakt, że twoja płaca zawiera sumę pokrywającą płacę za urlop oraz wysokość płacy za urlop, która jest wliczona do twojej płacy, powinien być jasno opisany w twojej umowie.)
Zwróć uwagę, że wypłaty 13-tki (lub 14-tki) i dodatki urlopowe, nie są w Wielkiej Brytanii przyjęte.

Praca w nocy
Osoby, które regularnie pracują w nocy, nie powinny pracować dłużej niż 8 godzin w każdym okresie 24 godzinnym. Przepisy Wymiaru Godzin Pracy pozwalają na pracę w nocy średnio w przyjętym 17-tygodniowym okresie obliczeniowym, w tym samym wymiarze, który dotyczy zwykłego tygodnia pracy. Osobom pracującym w nocy przysługuje prawo do bezpłatnych badań kontrolnych.

Tydzień pracy
Masz prawo nie przekroczyć średnio 48 godzin pracy na tydzień. To ograniczenie dotyczy średniego 17-tygodniowego okresu obliczeniowego. Możesz zrzec się tego prawa, ale nikt nie może tego na tobie wymusić. Możesz również ponownie uzyskać to prawo w dowolnym momencie, jakkolwiek okres po którym uzyskasz ochronę praw, może potrwać do trzech miesięcy

Bezpieczeństwo i higiena pracy
Obowiązkiem twojego pracodawcy jest zapewnienie bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy. W tym obowiązku mieści się zapewnienie ci szkolenia, które obejmuje zagadnienia higieny i bezpieczeństwa pracy w twoim miejscu pracy. Istnieje wiele specjalnych zasad i reguł odnoszących się do tych miejsc pracy, które niosą ze sobą specyficzne zagrożenia dla pracowników.

Ochrona przed dyskryminacją
Masz prawo, by nie być traktowanym mniej przychylnie przez biura pośrednictwa pracy lub przedsiębiorstwa zatrudniające, niż inne osoby pracujące bez względu na płeć, pochodzenie rasowe, niepełnosprawność, ciążę, orientację seksualną oraz wyznanie religijne, czy wiarę. Od 2006 roku, niezgodnym z prawem jest dyskryminowanie przez pracodawcę pracowników i osób poszukujących pracy, ze względu na ich wiek.

Przynależność związkowa
Masz prawo należeć do związku zawodowego. Jeśli jesteś członkiem związku nie musisz tego zgłaszać swemu pracodawcy. Nie możesz być dyskryminowany, dlatego, że jesteś członkiem związku..

Specjalne prawa dla osób zatrudnionych przez biura pośrednictwa pracy
Biuro pośrednictwa pracy nie może żądać zapłaty wyłącznie za znalezienie ci pracy lub zarejestrowanie cię w biurze. Biuro pośrednictwa pracy nie może wymagać od ciebie, jako warunku korzystania z jego usług, byś zakupił od nich inne produkty czy usługi, takie jak np. pisanie CV, szkolenia, osobisty sprzęt ochronny.
Biura pośrednictwa pracy powinny pobierać wynagrodzenie od pracodawców poszukujących pracowników, nie od tych, którzy pracy poszukują.

Prawa przysługujące od pierwszego dnia pracy
Powinieneś otrzymać deklarację, zawierającą informację ile będziesz zarabiać i wszystkie potrącenia, które będą dokonane z twojej płacy. (To nie jest równoznaczne z umową o pracę, chociaż umowa o pracę może zawierać te informacje)
Masz prawo do 26 tygodni urlopu macierzyńskiego, nawet jeśli jesteś w ciąży w momencie rozpoczęcia pracy. Możesz wziąć bezpłatny urlop okolicznościowy związany z nagłymi sprawami rodzinnymi. Jeśli jesteś w ciąży, możesz wziąć wolne ze względu na wizyty lekarskie.
Będziesz chroniony przed zwolnieniem z pracy z racji, między innymi: ciąży, ujawnienia informacji w interesie publicznym lub działalności związkowej.
Masz prawo nie być dyskryminowanym ze względu na swoją płeć (wliczając w to stan ciąży), twoje pochodzenie rasowe (lub w przypadku obywateli krajów UE, twoje obywatelstwo), orientację seksualną, wyznanie, jakikolwiek rodzaj niepełnosprawności lub przynależność do związku zawodowego.
W przypadku postępowania dyscyplinarnego lub skargi, masz prawo do obecności reprezentanta związku zawodowego lub wybranego przez ciebie współpracownika.
Masz prawo do tego, by twój związek zawodowy był uznany przez pracodawcę, i w przypadku pozytywnej decyzji większości pracowników, negocjował warunki zatrudnienia.
Masz prawo do tej samej płacy, co osoby innej płci, które wykonują tą samą albo porównywalną pracę. Masz prawo, by potrącenia z twojej płacy (z wyjątkiem podatku dochodowego i ubezpieczenia National Insurance) nie były dokonywane bez twojej zgody.
Możesz wystąpić z zażaleniem o zerwanie umowy, jeśli zostaniesz zwolniony z pracy bez dotrzymania terminu ustalonego wypowiedzenia, lub w przypadku, kiedy pracodawca łamie inne warunki zawarte w umowie o pracę. Jeśli opłacasz składki National Insurance masz prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby (Statutory Sick Pay), jeśli byłeś nieobecny z powodu choroby przez cztery dni z rzędu.

Prawa uzyskane po miesiącu
Musisz otrzymać tygodniowy okres wypowiedzenia w przypadku zwolnienia z pracy. Jeśli zostałeś zawieszony w pracy ze względów zdrowotnych, musisz otrzymać wynagrodzenie. Jeśli jesteś zwolniony, musisz otrzymać swoje wynagrodzenie za pracę.

Prawa uzyskane po dwóch miesiącach
Masz prawo do pisemnej deklaracji zawierającej warunki zatrudnienia, które powinny między innymi określać twoją płacę, godziny zatrudnienia, miejsce zatrudnienia, urlop, i inne dodatki, takie jak uprawnienia emerytalne. Chociaż pisemna deklaracja nie jest umową o pracę, istotnym jest posiadanie jej, ponieważ w przypadku ewentualnych sporów, może być wykorzystana w sądzie.

Prawa uzyskane po sześciu miesiącach
Masz prawo do dodatkowych 26 tygodni urlopu macierzyńskiego (oprócz 26 tygodni opisanych wyżej), Możesz żądać wyznaczenia ci elastycznych godzin pracy, jeżeli wychowujesz dziecko poniżej 6 roku życia (w przypadku gdy dziecko jest niepełnosprawne do 18 roku życia), Możesz ubiegać się o urlop "ojcowski"(odpowiednik urlopu macierzyńskiego).

Prawa uzyskane po roku
Możesz wystąpić z zażaleniem o sprzeczne z przepisami zwolnienie, w przypadku gdy zostaniesz zwolniony przez pracodawcę bez uzasadnienia lub z pominięciem właściwej procedury zwolnienia. Masz również prawo uzyskać od pracodawcy pisemne uzasadnienie zwolnienia. Możesz ubiegać się o urlop wychowawczy.

Prawa uzyskane po dwóch latach
Masz prawo domagać się odprawy (redundancy payment), jeśli twoje stanowisko pracy zostało zlikwidowane. Wielkość odprawy zależna jest od twojego wieku, płacy i okresu twojego zatrudnienia.

Egzekwowanie swoich praw
Pracodawcy odmawiają uznania twoich praw z wielu przyczyn. Czasem dzieje się tak, ponieważ nie zdają sobie sprawy ze swoich obowiązków. Czasem ponieważ do tej pory nikt nie oponował - ale w momencie napotkania sprzeciwu, wycofują się. A czasem dzieje się tak, ponieważ wykorzystują strach i wyzyskują pracowników dla swoich korzyści.
Istnieją środki dochodzenia wszystkich praw.
Nie oznacza to jednak, że jest to zawsze łatwy proces. Niektórzy pracodawcy posuwają się do represji w stosunku do tych pracowników, którzy domagają się swoich ustawowych praw. Najlepszą linią postępowania jest uzyskanie porady ze swego związku zawodowego. Jeśli nie należysz do żadnego związku, dobrze jest odnaleźć i zapisać się do takiego, który będzie najlepszy dla ciebie i twoich współtowarzyszy pracy oraz zwrócić się z prośbą o pomoc. W innych przypadkach, można zwrócić się do jednej z organizacji opisanych poniżej. Wniesienie sprawy do kolegium do spraw zatrudnienia (Employment Tribunal)
Employment Tribunal to specjalny rodzaj sądu, który zajmuje się zagadnieniami związanymi z zatrudnieniem. Procedury przed nim są mniej sformalizowane niż przed sądem cywilnym. Adwokaci czasami są angażowani, lecz w mniej złożonych sprawach można skorzystać z pomocy przedstawiciela związku zawodowego, pracownika z biura porad obywatelskich lub samemu reprezentować swoją sprawę.
Chociaż zdarza się, że niektóre osoby reprezentują siebie z sukcesem, my nie polecamy takiego postępowania. Powinieneś skontaktować się ze swoim związkiem, lub w przypadku kiedy do niego nie należysz, powinieneś szukać porady, co do dalszego postępowania.
Istotnym jest, by być świadomym, że większość pozwów powinna być złożona w przeciągu trzech miesięcy kalendarzowych od momentu zaistnienia zdarzenia. W przypadku zagadnień związanych ze zwolnieniem z pracy, termin jest przedłużony do sześciu miesięcy..
Istnieje wiele różnych organizacji, które mogą zapewnić porady i wsparcie. Część z nich, to instytucje rządowe, które zajmują się egzekwowaniem przestrzegania określonych praw, część to niezależne od rządu instytucje.

(Źródło: Kongres Związków Zawodowych Trades Union Congress)